You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • سلاح هاي الكترومغناطيسي      Electromagnetic Pulse Weapons

    سلاحهای الکترومغناطیسی، سلاح هايي(بمب هايي)هستند كه براي تخريب هدف، از يك پالس شديد الكترومغناطيس بهره ميبرند و تمام سامانه هاي الكتريكي و الكترونيكي را در شعاع تخريب،  از كار مياندازد (1).

    از آنجايي كه بدن موجودات زنده و از جمله انسان در مقابل الكترومغناطيس مقاوم است، لذا انفجار اين نوع بمب، تلفات انساني به همراه ندارد، اما اثرات مخرب آن بر روي سامانههاي اطلاعاتي، به ويژه انواع بمبهاي الكترومغناطيس با فناوري هسته-اي كه شعاع تخريب بسيار گستردهاي دارند، عملاً جامعه هدف را به پيش از عصر اطلاعات باز ميگرداند. بر اثر الكترومغناطيس، نور شديدي ساطع ميشود، در يك لحظه همه چيز در خاموشي فرو ميرود، بوي سوختن وسايل الكتريكي در فضا مي-پيچد، پوشش سيم هاي سوخته و خطوط نازك تلفن قطع ميشود و مهمتر از همه، درون هيچ رايانهاي، حتي يك بيت اطلاعات باقي نميماند و در عين حال هيچ كس كوچكترين آسيبي نمی- بیند.

     پالس الكترومغناطيس، يك ميدان پر قدرت الكترو مغناطيس،به ويژه در محل انفجار توليد ميكند كه توانايي توليد هزاران ولت جريان كوتاه مدت و گذرا، روي هادي الكترونيكي از جمله سيمها و مسيرهاي هادي صفحات مدار چاپي را داراست و البته همين اثر است كه داراي اهميت نظامي است و ميتواند اثرات تخريبي جبران ناپذيري روي محدوده وسيعي از تجهيزات الكتريكي و الكترونيكي به ويژه رايانهها، راديوها يا سامانههاي راداري بگذارد. شدت ميدان توليد شده و سختي الكترومغناطيسي قطعات الكترونيكي، كه بيانگر مقاومت تجهيزات در مقابل اين اثر ميباشد، تعيين كننده مقدار تخريب ايجاد شده روي تجهيزات تحت الشعاع قرار گرفته است. مقدار تخريب ميتواند از تخريب جبران ناپذير و انهدام كامل الكتريكي و  الكترونيكي در نزديك انفجار، تا تخريب كمتر در نواحي دورتر، كه تنها نيازمند جايگزين برخي قطعات و بخشهاي آسيب ديده است، یاشد. در فواصل دورتر، تخريب ايجاد شده با از كار افتادن موقت سامانه، خودنمايي ميكند، كه معمولاً پس از مدتي، امكان استفاده مجدد از آن وجود دارد، اما معمولاً قابليت اطمينان اين گونه سامانهها، به شدت كاهش يافته است (2).

    تهاجم الكترومغناطيسي نيز همانند هر نوع آفندي، نياز به طراحي و ايجاد پدافند خاص و مناسب خود، دارد. اگرچه اثرات و ميزان تخريب اين سلاح بر روي تجهيزات گوناگون كاملاً مشخص نشده است، اما راههاي مقابله با آن، تا حدودي قابل بررسي و شناسايي ميباشند. يكي از راههاي مؤثر و متداول كه براي ساير سلاحهاي آفندي كاربرد داشته و در مورد بمب هاي هسته اي و الكترومغناطيسي نيز پيشنهاد شده، جلوگيري از پرتاب آن، اعم از بمب هستهاي و با مولد EMP مي باشد.

    اما با توجه به توضيحات داده شده، اين كار هميشه امكان پذير نميباشد. بنابراين روي آوردن به نوع ديگري از پدافند، يعني اجراي پدافند غيرعامل، امري منطقي است كه دفاع همه جانبهاي را(حتي با داشتن دفاع قدرتمند) پوشش ميدهد. براي حفاظت كابلها، راه كارهايي از جمله، سيلو و زمين كردن كابلها، باندينگ مناسب در محل اتصالات(كانكتورها) و فيلترينگ مناسب در كابلهاي اطلاعاتي و تغذيه، وجود دارد. حفاظت محفظه ها با استفاده از تورهاي فلزي، حفاظت خطوط نواري و مدارهاي چاپي از طريق تعبيه شكافهاي موازي در صفحه زمين، خط نواري و يا استفاده از خمهاي ربع دايرهاي يا كماني به جاي خمهاي قائد و استفاده از قفس فارادي، از جمله راه-هاي مقابله با بمبهاي EMP ميباشد (3).

     بهترين راه براي اجتناب از انتشار هدايتي توسط كابلها، استفاده از تكنيكهايي نظير مبدلهاي ايزولاسيون، ايزولاتورهاي نوري، فيبرهاي نوري، ارتباطات بيسيم و ارتباطات مادون قرمز و ... ميباشد. زمين كردن سامانه ها، استفاده از فيلترها براي تضعيف و تلف كردن سیگنال هاي موجود و استفاده توأم از فيلترينگ و پوشش، از جمله راههاي ديگر براي مصون ماندن از امواج EMP مي باشند(4).

    کلید واژه ها

     الكترومغناطيس، پالس الكترويكي، سامانه هاي الكتريكي.

    ارجاعات

    1. نيكزاد فرهاد. پدافند غيرعامل در آماد و پشتيباني. چاپ و انتشارات دانشگاه امام حسين(ع)؛ 1390، ص 160.

    2. چالوك غلامرضا. پدافند غيرعامل با رويكرد انتظامي. دانشگاه علوم انتظامي؛ 1392، ص 88.

    3. نباتي عزتاله. پدافند غيرعامل با رويكرد به حوزه تهديدات. انتشارات مركز آموزشي پژوهشي شهيد سپهبد صياد شيرازي؛ 1389. ص 45

    4. سروري اسداله. اصول و مباني پدافند غيرعامل. انتشارات دانشگاه علوم انتظامي؛ 1388، ص 132.

نظر شما