You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  •     نارنجک دودزا Smoke Grenade    

    نارنجک دود زاد عبارت است از نوعی نارنجک که نیروهای نظامی به عنوان یک ابزار علامت‌دهی زمین ‌به ‌زمین یا زمین ‌به‌ هوا، یا وسیله نشانه‌گذاری هدف یا محل فرود برای نیروهای خودی، یا برای ایجاد پرده دود به منظور اختفای محل حرکت، از آن استفاده می‌کنند (1).

    نارنجک  نوعی سلاح گرم است که توسط نفر قابل حمل بوده و علیه نفرات استفاده می‌شود. نارنجک دارای مقداری مادۀ منفجره(خرج) است که وزن آن بستگی به نوع خرج مصرفی و وظیفۀ تعریف شده برای نارنجک دارد ولی از یک کیلوگرم تجاوز نمی‌کند و توسط محفظه‌ای فلزی احاطه شده است.


    انواع دیگری از نارنجک نیز هستند که برای کشتن افراد طراحی نشده اند، مانند نارنجک دودزا یا نارنجک مولد گازهای اشک آور یا بی هوش کننده که توسط نیروهای انتظامی برای متفرق کردن تظاهرکنندگان یا رهایی گروگان‌ها استفاده می‌شوند. البته نارنجک دودزا در جنگ نیز برای مخفی کردن موقت افراد و تحرکات از دید دشمن استفاده می‌شود مثلا در هنگام حمله تک تیرانداز دشمن به ستون نیروها، برای ایجاد فرصتی برای پنهان شدن و سنگرگرفتن. نوعی نارنجک نیز وجود دارد که برای خاموش کردن آتش مورد استفاده قرار می‌گیرد که طرح و ایدۀ آن توسط مخترعی ایرانی ارائه شده است. این به اصطلاح نارنجک محتوی مواد اطفای حریق است و ضامنی الکترونیکی دارد.

     

    کاربرد نارنجک دود زا:

     

    از نارنجک های دود زا برای استتار در هنگام آتش سنگین دشمن یا برای مشخص کردن محل فرود یا محل انجام عملیات یا در هنگام حمله برای مخفی شدن و غافلگیر کردن دشمن و همچنین برای آموزش نیرو ها با ایجاد ابر غلیظی از دود رنگی (شامل انواع رنگ­ها) که موافق یا مخالف با رنگ محیط است استفاده می­شود. تفاوت این نارنجک­ها با نارنجک­های دیگر در  محفظۀ بزرگ­تر و بدنه­ای استوانه­ای شکل است.خروج دود نیز از سوراخی در قسمت کفی پایین استوانه صورت می­گیرد. از این دسته نارنجک­ها به منظور استتار یا علامت دادن استفاده می­شود که در رنگ­های مختلف به منظور مأموریت­های متفاوت تولید شده است.

    امروزه تقریباً تمام تانک‌های پیشرفته نیز به چندین نارنجک‌انداز دودزا مسلح هستند تا به عنوان یک ترفند دفاعی در مقابل تانک‌ها و موشک‌های ضدتانک دشمن از آن استفاده کنند. ضمن اینکه راهکار مؤثری علیه سلاح‌های هدایت لیزری و موشک‌های هدایت چشمی هم محسوب می‌شوند. نارنجک‌های دودزا به طور طبیعی غیرمرگبار هستند اما استفاده نادرست از آن‌ها ممکن است باعث مرگ هم بشود.

    نارنجک‌های دودزا از یک استوانه فولادی تشکیل می‌شوند که سوراخ‌هایی برای خروج دود بر روی آنها تعبیه شده‌است و داخل آنها نیز معمولاً با ۲۵۰ تا ۳۵۰ گرم ترکیبات دودزای رنگی ـ معمولاً کلرات پتاسیم، لاکتوز و یک رنگ ـ پر شده‌است. دود نارنجک ممکن است به رنگ‌های قرمز، سبز، نارنجی، آبی، زرد، سفید، سیاه، بنفش یا خاکستری باشد.

    انواع منفجرشونده‌ای از نارنجک‌های دودزا نیز وجود دارند که با فسفر سفید پر می‌شوند. در این نارنجک‌ها انفجار باعث آتش گرفتن فسفر سفید و پراکنده شدن آن می‌شود. فسفر سفید با شعلۀ زرد درخشانی می‌سوزد و دود سفید قابل توجهی نیز از خود به جای می‌گذارد.

    این نوع نارنجک‌ها در واقع نارنجک آتش‌زا هم محسوب می‌شوند و مدل‌هایی از آنها با نارنجک‌اندازهای دستی پیاده‌نظام و همین­طور نارنجک‌اندازهای تعبیه شده بر روی خودروهای زره پوش جنگی شلیک می‌شوند. با توجه به آثار سمی فسفر سفید و پراکنده شدن آن در هوا بایستی در هنگام استفاده از این نوع نارنجک‌ها جهت وزش باد را در نظر گرفت.(2) نارنجک دودزا یکی از سلاح هایی است که پلیس در عملیات دستگیری و همچنین در زمان اغتشاش برای متفرق کردن اغتشاشگران  آن را مورد استفاده قرار می­ دهد. 

       کلید واژه ­ها

    استتار تجهیزات و افراد، جنگ‌افزارهای غیرمرگبار، نارنجک دودزا، سلاح ضد اغتشاش.

     ارجاعات

    1.       فاولر، ویل. اسلحه و جنگ افزارها در دوران جدید. ترجمۀ سه‍یلا زمانی، ویراستاران امیرهادی تاج‌بخش، رضا عش‍ر؛ ته‍ران: انتشارات دله‍ام، ۱۳۸۲.

    2.      www.artesh.ir

نظر شما