You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • تنبیه انضباطی      Diciplin  Punishment               

    عبارت است از ارائه یک محرک آزار دهنده یا تنبیه کننده (تقویت منفی) به دنبال یک رفتار نامطلوب، برای کاهش دادن احتمال آن رفتار. (1)

    تنبیه و تشویق از مهم ترین عوامل مؤثر در اصلاح رفتار و یادگیری به شمار می آید، زیرا انسان اصالتاً موجودی تشویق پذیر و تنبیه گریز است. درمراکز آموزش نظامی، تشویق و تنبیه، دو اهرم عمودی برای کنترل، تعدیل و تقویت رفتار کارکنان و افراد تحت آموزش است. اگر ما در زندگی روزمرۀ خود، خوب دقت کنیم، متوجه میشویم که همواره به طور مستقیم یا غیر مستقیم، آگاهانه و ناآگاهانه به گونهای از سوی دیگران مورد تشویق و تنبیه قرار می گیریم. (2)      

    تنبیه به طور کلی به معنی کتک زدن و گوش مالی دادن به کار میرود، در حالی که این تنها یکی از انواع تنبیه است و از جمله صورتهای دیگر آن میتوان به نگاه خشم آلود، بی اعتنایی، توبیخ کردن، امتیاز منفی، محروم ساختن از امکانات، بازداشت کردن و امثال آن اشاره کرد؛  بنابراین از یک نظر، تنبیه یا مادی است یا اخلاقی. تنبیه وقتی اخلاقی است که به تمایل انسان به مفتخر و محبوب بودن که تداوم دهندۀ حسن رفتار است، لطمه وارد شود. برای مثال، وقتی که فرمانده، فردی از کارکنان خود را شرمنده میکند یا آشکارا با او به سردی برخورد می کند. این تنبیه از آنجا که به حسن رفتار کمک کرده، بهترین نوع تنبیه است. تنبیه مادی نیز معمولاً دو صورت دارد، یا خواسته های کارکنان نادیده گرفته می شود یا در معرض آزار و اذیت قرار می گیرند.

    متداول ترین نوع تنبیه در بخش تنبیهات روانی، از طریق سخن گفتن و پند و اندرز دادن صورت می پذیرد. بسیاری از فرماندهان به ظاهر اهل سخت گیری نیستند و معمولاً هم ادعا می-کنند که هرگز برای اداره واحد خود به تنبیه سخت متوسل نشده اند. اما واقعیت این است که به شیوه و دعوی آنها هم باید با شک و تردید نظر کرد، چرا که «ضربه شلاق بر گوشت اثر می-گذارد، ولی ضربه زبان، استخوانها را در هم می شکنند» (3(

    هنگام تنبیه مدیر باید آرامش خود را حفظ کند و مراقب باشد اختیار خود را از دست ندهد(4). مدیر نباید اقداماتی را که نمی خواهد یا نمی تواند انجام دهد به زبان آورد.مدیر باید به رفتار و عملکرد فرد توجه کند و به شخصیت وی توهین نکند(5). در بیشتر مواقع بهتر است تنبیه در خلوت صورت پذیرد. تنبیه فرد در مقابل دیگران باعث ناخرسندی دیگران از مدیر می شود(6). لازم است برای فرد خاطی مشخص شود که کدام رفتارش ناپسند بوده است. رودمن و اسکینر معتقدند رفتار انسان تابع پیامدهایش است. چنانچه پیامد یک رفتار برای خود خوشایند باشد، به احتمال زیاد آن رفتار تکرار خواهد شد و در صورت ناخوشایند بودن پیامد آن رفتار برای فرد، از احتمال تکرار آن کاسته شود. هر چه فاصله بین رفتار نامطلوب و تنبیه کمتر باشد، تنبیه کارسازتر است(7(

    کلید واژه ها

    انضباط، تنبیه، رفتار نامطلوب

    ارجاعات

    1- سیف، علی اکبر. روان شناسی پرورشی. تهران: انشارات آگاهی،1380، ص246

    2- منظمی تبار، جواد. بررسی و نقش تنبیه در اصلاح رفتار و یادگیری کارکنان نیروی انتظامی. فصلنامۀ دانش انتظامی. دانشگاه علوم انتظامی،ص163

    3- شبرد، تی بی. آموزش و پرورش زنده، ترجمۀ احمد آرام، کتاب-های پیک

    4- نصراصفهانی، علی. رویکردهای نوین در رفتار سازمانی. چاپ اول، اصفهان: انتشارات جهاد دانشگاهی، 1384.

    5- احمدی، محمدحسین. نظم و انضباط خواهی. تهران: دانشگاه علوم انتظامی ناجا، 1391، ص 158.

    6- 6- Vecchio،r،(2000)organization behavior،4thed rcourt.     

    7- cxynski،A،and،buchadna،(2001) or ganization .behavior، faurth edition،prentice hall.

نظر شما