You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • پناهگاه   defilade                          

    حفاظ و پوششی است جهت مخفی شدن از دید و مصون ماندن از آتش دشمن با استفاده از موانع طبیعی یا مصنوعی (1).

    پناهگاه به مجموعه بسته ای اطلاق می گردد که حفاظت قابل قبولی را برای ساکنان یا تجهیزات داخلی خود در مقابل عملکرد سلاح های مختلف جنگی فراهم آورد. این فضا دارای ملزومات خاص خود بوده، لذا ملاحظات معماری، سازه ای، و تأسیساتی خاص خود را دارد.

    به عبارتی دیگر پناهگاه به مکانی اطلاق می گردد که در مقابل اثرات حملات هوایی و موشکی نسبت به ساختمان ها معمولی و یا فضای باز، از امنیت بیشتری برخوردار باشد.

    پناهگاه ­ها بهتر است در نزدیکی محل های تجمع افراد باشند و بهتر است در فاصله مناسب از تأسیسات و با استحکام مورد نظر جهت مقاومت در مقابل اصابت مستقیم بمب و موشک و یا موج انفجار اتخاذ گردند.

    پناهگاه­ ها باید مجهز به هواکش، سیستم تهویه طبیعی و یا مصنوعی، سیستم روشنایی و برق اضطراری، وسایل کمک های اولیه، آب و غذا، وسایل کنار زدن آوار و راه های ورودی و خروجی متعدد به خارج از محوطه پناهگاه باشند. (2)

    پناهگاه ها از جهات گوناگون دارای تقسیمات مختلفی هستند که به برخی از آن ها اشاره می شود:

    • از نظر مدت ساخت: پناهگاه های تعجیلی، پناه گاه های فرصتی؛
    • از نظر بهره برداران: پناهگاه خصوصی، پناهگاه عمومی؛
    • از نظر جنس ساخت: پناهگاه های بتنی، پناهگاه های فولادی؛
    • از نظر محل احداث: پناهگاه های زیرساختمان، پناهگاه های خارج از ساختمان (سطحی، نیمه مدفون، مدفون) (3).

    حتی الامکان، پناهگاه ها باید به صورت زیرزمینی ساخته شده و لبه پایینی سقف آن ها نباید از سطح زمین بالاتر باشد. در موارد استثنایی، چنانچه شرایط ویژه ای از قبیل کانال های آب زیرزمینی در عمق کم و یا لوله ها و برآمدگی های ساختمان های موجود در محل، احداث زیرزمینی پناهگاه را ناممکن سازد، می توان تمام یا بخشی از پناهگاه را روی زمین بنا نمود. سازه ها باید فاقد لوله های مخاطره آمیز باشند.

    چنانچه وجود لوله های گاز، بخار آب و فاضلاب اجتناب ناپذیر باشند، باید لوله ها به نحو مناسبی ایزوله گردند. پناهگاه­ های ضدانفجار، حتی الامکان ، باید در نزدیکی مناطق مسکونی و کسب و کار قرار گرفته و از طریق راهروها و معابر فرار به آن، ها متصل گردند. در ضمن باید از احداث پناهگاه در حوالی تأسیساتی که انهدام آن ها پناهگاه را در معرض خطر جدی قرار می دهد(مانند انبارهای حاوی مواد آتش زا)، اجتناب نمود(3).

    کلید واژه ها:

    پناهگاه، مصونیت از دید و تیر.

    ارجاعات:

    1- موحدی نیا، جعفر. دفاع غیرعامل. مرکز برنامه ریزی و تألیف کتاب های درسی سپاه؛ 1383. ص 22.

    2- نیکزاد، فرهاد. پدافند غیرعامل در آماد و پشتیبانی. مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه امام حسین (ع)؛ 1390. ص 262.

    3- پیران، احمد و دیگران. پدافند غیرعامل. انتشارات دانشگاه افسری امام علی (ع)؛ 1386. ص 158 و 167.

نظر شما