You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.



  • عملیات روانی Psychological Operations             

    عمليات رواني عبارت است از یک عملیات طراحی شده برای انتقال اطلاعات در جهتی خاص به مخاطب به منظور تأثیرگذاری بر احساسات، انگیزه ها، عواطف و در نهایت رفتار سازمان ها، گروه ها و افراد (( 1

    در دهه 1950 وزارت دفاع آمریکا یک تعریف نسبتاً جامع از عملیات روانی ارائه نموده است:

    «استفاده اصولی از تبلیغات و فعالیتهای ارتباطی توسط یک دولت یا مجموعهای از دولتها، به منظور تأثیرگذاری برنظرات، احساسات، موضع گیری ها و رفتار گروه های دوست، دشمن و یا بی طرف، در راستای تحقق سیاست های دولت یا دولتهای مزبور و اهداف آنها» (2 (

     ویلیام داواتی، عمليات رواني را مجموعه اقداماتي مي داند كه كشوري به منظور اثرگذاري و نفوذ بر عقايد و رفتار دولت-ها و مردم خارجي، با ابزارهايي غير از ابزار نظامي، سياسي و اقتصادي انجام ميدهد.طرفداران اين نگرش، اغلب بر اين باورند كه تبليغات جزء اصلي و اساسي عمليات رواني است نه همه آن (( 3

     باون عمليات رواني را فعاليت هايي از پيش مشخص شده براي انتقال اطلاعات معيني به مخاطبين، با هدف تأثيرگذاري بر احساسات، انگيزه ها، اهداف و نيز تأثير بر رفتار دولتها، سازمانها، گروهها و افراد خارجي تعريف ميكند. تعريف مزبور توجه ويژهاي به عمليات رواني در زمان صلح و تهيه سناريوهايي براي مديريت بحرانهاي احتمالي پيشرو نيز دارد ( 4 (

     از نظر كانتول،«منظور از عمليات رواني در بحران، استفاده برنامهريزي شده و دقيق از مواد تبليغاتي براي تأثير فوري بر عواطف و هيجانات مخاطبان است. هدف اين نوع عمليات رواني ايجاد ترس و دلهره در نيروها شورشگر و اپوزيسيون، تضعيف روحيه آنان، و سرانجام بازداشتن آنان از اقدامات شورشگرانه و اعتراضآميز است.»  (5 (

     اساس عمليات رواني ايجاد پايگاه آهنيني است كه نتوان از آن خارج شد. اين پايگاه نيازمند هماهنگي خوب ميان سطوح نظامي و سياسي است. و هدف آن  بعد روحي و رواني انسان است (6). بنابراين، بر ابزارهاي رواني، فكري، ذهني و فرهنگي تأكيد دارد و به منزلة شيوة مسالمت آميز، بر عواملي مانند منطق، ترس، رغبت و ديگر عوامل رواني تكيه ميكند تا هيجانها، نگرشها و رفتارهاي خاصي را در مخاطبان به وجود آورد ( ( 7

    عمليات رواني دو بعد اساسي دارد:

    1-     ماهيت و منطق دروني كه از تلاش براي تأثيرگذاري برافكار، احساسات، تمايلات و نهايتاً رفتار با استفاده از ارتباط اقناعي است.

    2-     منظور و كاربرد اين تأثيرگذاري، تغيير رفتار مخاطبان(دشمن) است ( 8 (

     

    کلیدواژه ها

     عملیات روانی، کنترل افکار، تبلیغات، رسانه.

    ارجاعات

    1- سروری. اسدالله.اصول و مبانی پدافند غیرعامل. تهران: دانشگاه علوم انتظامی؛1392.ص 182

    2- سوری جواد. نقش فناوریهای نوین ارتباطی در عملیات روانی. تهران: فصلنامه عملیات روانی، سال سوم، شماره 12؛1385.ص 74

    3- سبیلان اردستانی حسن. عملیاتیسازی عملیات روانی. تهران: فصلنامه عملیات روانی، سال دوم، شماره5؛1383. ص 28

    4- جنیدی رضا. تکنیکهای عملیات روانی و شیوههای مقابله. مشهد: انتشارات به نشر آستان قدس رضوی؛1389. ص 27.

    5- عبدی گرشاسب و الیاسی محمد حسین. نقش شبکه های ماهواره ای فارسی زبان در عملیات روانی علیه جمهوری اسلامی ایران.فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، سال دوم، شماره دوم؛1386. صص 224-207

    6- Jantel, M. persuasion and propaganda. New York: Appleton press; 2000. p.8.

    7- الیاسی محمدحسین. عملیات روانی رسانه¬ای برای کنترل اذهان. تهران: فصلنامه پژوهش و سنجش، سال دهم، شماره 34؛1384

    8- بیابان نورد علیرضا. بررسی تطبیقی عملیات روانی ایالات متحده در دو کشور افغانستان و عراق. تهران فصلنامه عملیات روانی، سال سوم، شماره 11؛1383

نظر شما